Ngày 25.6, UBND TP.HCM tổ chức hội thảo khoa học “50 năm thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh: Dấu ấn lịch sử, khát vọng phát triển và đột phá thể chế”.
XỨNG ĐÁNG MANG TÊN BÁC
Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học phân tích cặn kẽ về lịch sử tên gọi, những đặc trưng, chuyển biến KT-XH TP.HCM sau 50 năm và gợi mở, hiến kế để thành phố bứt phá trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Khu Bến Nhà Rồng gắn với sự kiện Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước năm 1911, ẢNH: NHẬT THỊNH
PGS-TS Hà Minh Hồng, Phó chủ tịch Hội Khoa học lịch sử TP.HCM, cho biết ngày 2.7.1976, tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa VI thống nhất đặt tên thành phố Sài Gòn – Gia Định mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh với 2 căn cứ quan trọng. Đầu tiên, nhân dân thành phố Sài Gòn – Gia Định luôn tỏ lòng kính yêu vô hạn đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh và tha thiết với việc thành phố mang tên Người. Thứ 2, trong cuộc đấu tranh cách mạng lâu dài và gian khổ, thành phố Sài Gòn – Gia Định đã không ngừng phát huy truyền thống kiên cường, bất khuất của dân tộc và lập nhiều chiến công xuất sắc, xứng đáng được vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại.
Thạc sĩ Nguyễn Văn Giáp, Học viện Cán bộ TP.HCM, đánh giá từ năm 1975 đến nay, TP.HCM trải qua 5 giai đoạn phát triển, tốc độ tăng trưởng kinh tế luôn duy trì ở mức cao. Riêng giai đoạn 1991 – 2010, tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) đều trên 10%/năm. Đến cuối năm 2025, quy mô nền kinh tế TP.HCM đạt khoảng 3 triệu tỉ đồng, GRDP bình quân đầu người đạt 220 triệu đồng, đóng góp khoảng 22 – 23% GDP và 25 – 27% tổng thu ngân sách quốc gia.
Về phát triển đô thị, năm 1975, thành phố bước ra khỏi chiến tranh với diện mạo của một đô thị bị tàn phá, hạ tầng xuống cấp nghiêm trọng, các tuyến đường chính đều là đường đất đá, trải nhựa sơ sài, cầu gỗ còn phổ biến ở vùng ven, hệ thống cấp thoát nước rời rạc, điện yếu. Bước vào thời kỳ đổi mới, hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn được đầu tư, các khu đô thị mới như Phú Mỹ Hưng, Thủ Thiêm, Vạn Phúc, Nam Sài Gòn… tạo điểm nhấn cho một không gian đô thị hiện đại và có quy hoạch bài bản. TP.HCM còn là địa phương đầu tiên triển khai chương trình xóa đói giảm nghèo từ năm 1992 và đến năm 2025 cơ bản không còn hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều của thành phố. Các lĩnh vực y tế, giáo dục, văn hóa, khoa học công nghệ đều có những thành tựu lớn, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.
ĐÓNG GÓP LỚN VỀ KIẾN TẠO THỂ CHẾ
PGS-TS Nguyễn Văn Hiệp (nguyên Hiệu trưởng Trường ĐH Thủ Dầu Một) cho biết khi phân tích và đánh giá chặng đường nửa thế kỷ phát triển của TP.HCM, các số liệu thống kê về tốc độ tăng trưởng kinh tế, tỷ trọng đóng góp GRDP hay nguồn thu nộp ngân sách T.Ư thường là những minh chứng đầu tiên được đưa ra. Tuy nhiên, xét dưới góc độ khoa học quản trị công và lý luận thể chế, đóng góp lớn nhất, có giá trị lâu dài và mang ý nghĩa lan tỏa cao nhất của thành phố cho quốc gia chính là vai trò tiên phong trong kiến tạo, thử nghiệm thực tiễn và hoàn thiện thể chế.
“Trong suốt 50 năm qua, TP.HCM vận hành như một phòng thí nghiệm thực tiễn sinh động của cả nước, nơi dũng cảm đối mặt với các bài toán khó của đời sống kinh tế, tìm tòi các phương thức quản lý mới để cung cấp những luận cứ thực tế cốt lõi, giúp T.Ư từng bước hoạch định và hoàn thiện đường lối đổi mới”, PGS-TS Hiệp nói.
Đồng quan điểm, TS Trần Du Lịch, nguyên Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM, cho rằng những đóng góp của TP.HCM vào việc hình thành đường lối đổi mới của đất nước tuy không thể đo đếm bằng con số nhưng tạo dấu ấn rất lớn. Góp ý cho việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng của TP.HCM, ông Lịch cho rằng cần tập trung vào 4 yếu tố: xây dựng niềm tin dài hạn, phát triển hạ tầng chiến lược, tái cấu trúc không gian và ngành kinh tế theo hướng công nghệ cao, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và hạ tầng số.
“Với khát vọng đưa VN thành quốc gia phát triển, thu nhập cao trong vòng 20 năm tới thì TP.HCM với vai trò động lực tăng trưởng cần phải chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế từ nhờ vốn sang nhờ tri thức”, TS Trần Du Lịch nhận định.
Phát biểu tổng kết hội thảo, GS-TS Nguyễn Tấn Vinh, Giám đốc Học viện Chính trị khu vực II, đánh giá sự kiện thành phố Sài Gòn – Gia Định mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh là dấu mốc lịch sử đặc biệt, xác lập sứ mệnh chính trị, lịch sử của thành phố trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Nhìn lại 50 năm qua, TP.HCM luôn phát huy truyền thống đoàn kết, năng động, sáng tạo, nghĩa tình, tiên phong tìm tòi những mô hình mới đóng góp thực tiễn quan trọng cho đất nước. “Lịch sử 50 năm thành phố mang tên Bác Hồ cũng là lịch sử của tinh thần tiên phong, đổi mới và khát vọng vươn lên của thành phố vì cả nước”, GS-TS Nguyễn Tấn Vinh đúc kết.
Trích nguồn: thanhnien.vn
