Một chủ trương đúng, nếu thông tin không đi trước, dễ gặp lực cản ngay từ khi triển khai. Thực tiễn tại TPHCM cho thấy, ở đâu công tác chính trị, tư tưởng được chủ động từ sớm, ở đó giảm độ trễ chính sách, tạo được đồng thuận ngay từ cơ sở.
Tuyên truyền sớm để người dân hiểu đúng ngay từ đầu
Sáng một ngày giữa tháng 4, bà V.T.T đưa cháu gái đến Trường Tiểu học Hùng Vương (phường Tân Hòa) rồi tiện đường ghé chợ mua đồ chuẩn bị bữa cơm trong ngày. Nhìn ngôi trường khang trang, đầy đủ trang thiết bị, bà không giấu được niềm vui. Bà T. là một trong những hộ dân từng phản đối việc thu hồi đất tại khu đất công trình công cộng tại phường 6, quận Tân Bình (trước đây). Nhắc lại chuyện cũ, bà thành thật nói, thời điểm đó bà chưa tiếp cận đầy đủ thông tin chính thức, lại liên tục bị tác động bởi những luồng thông tin bên ngoài. “Họ nói thành phố lấy đất làm trường học, công viên chỉ là cái cớ, thực chất là xây chung cư thương mại. Nghe riết rồi mình cũng hoang mang nên phản đối”, bà T. kể.
Công viên số 1 Lý Thái Tổ (phường Vườn Lài, TPHCM) được xây dựng trên khu đất bỏ trống nhiều năm nay, trở thành không gian công cộng thu hút người dân. Ảnh: HOÀNG HÙNG
Khi chính quyền địa phương tổ chức đối thoại trực tiếp, cung cấp đầy đủ hồ sơ pháp lý, quy hoạch cụ thể và giải thích rõ mục tiêu dự án, người dân mới dần hiểu đúng bản chất vấn đề và đồng thuận giao đất. Từ một trường hợp cụ thể có thể thấy rõ: khi thông tin chính thống chưa kịp đến, khoảng trống nhận thức sẽ lập tức xuất hiện. Và trong môi trường mạng xã hội, khoảng trống đó nhanh chóng bị lấp đầy bởi những suy diễn thiếu kiểm chứng.
Cách đó không xa, Công viên số 1 Lý Thái Tổ (phường Vườn Lài) trở thành điểm đến quen thuộc của người dân. Trước đó, khi TPHCM có chủ trương xây dựng công viên, trên mạng xã hội đã xuất hiện không ít ý kiến trái chiều, xuyên tạc. Một số bài viết cắt khúc nội dung, suy diễn rằng dự án sẽ làm mất mảng xanh, phục vụ mục đích thương mại, gây tâm lý lo ngại. Tuy nhiên, khi thành phố chủ động công khai phương án, tổ chức lấy ý kiến rộng rãi và liên tục cung cấp thông tin minh bạch, các nghi ngại dần được tháo gỡ. “Quan trọng là người dân cần được thông tin đầy đủ để hiểu đúng và đồng thuận”, ông Nguyễn Văn Hùng, ngụ phường Vườn Lài, bày tỏ.
Thực tiễn trên cho thấy khi thông tin chính thống chưa kịp đến, những khoảng trống sẽ lập tức xuất hiện, tạo điều kiện cho những suy đoán cảm tính, sai lệch lan nhanh. Về vấn đề này, TS Nguyễn Thị Việt Hà, Trường Đại học Sài Gòn, nhận xét, trong môi trường thông tin đa chiều, tốc độ lan truyền gần như tức thời, việc “đi sau” không chỉ chậm về thời gian. Đi sau đồng nghĩa với việc đánh mất thế chủ động trong định hướng nhận thức. Khi chưa có thông tin đầy đủ, người dân buộc phải tự lý giải vấn đề từ những gì họ nghe được, thấy được, chia sẻ cho nhau. Nếu không được kiểm chứng, những cách hiểu này rất dễ bị lệch hướng ngay từ đầu.
Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là “tuyên truyền sớm”, mà là chủ động đi trước một bước về công tác chính trị tư tưởng, từ sớm, từ cơ sở, từ khi chủ trương đang hình thành, chuẩn bị triển khai. Khi người dân hiểu đúng ngay từ đầu, sự đồng thuận sẽ không phải là kết quả của quá trình xử lý, mà trở thành nền tảng cho triển khai.
Không để rơi vào “xử lý tình huống”
Dù nhận thức đã có chuyển biến, nhưng ở một số nơi, cách làm “ban hành – triển khai – phát sinh phản ứng – rồi mới tuyên truyền” vẫn chưa được khắc phục triệt để. Khi đó, công tác tư tưởng không còn giữ vai trò dẫn dắt, mà rơi vào thế “xử lý tình huống”. Dễ nhận thấy nhất là thông tin còn một chiều, chủ yếu dừng ở mức thông báo; đối thoại trực tiếp với người dân có nơi chưa thực hiện đầy đủ, chưa đi đến cùng vấn đề. Khi xuất hiện những thắc mắc mới, cán bộ cơ sở có lúc còn lúng túng, thiếu thông tin cập nhật, chưa được chuẩn bị đầy đủ về kỹ năng xử lý
Cụm 3 trường học gồm: Trường Mầm non Sơn Ca, Trường Tiểu học Hùng Vương và Trường THCS Mạc Đĩnh Chi (phường Tân Hòa) được xây dựng trên khu đất công trình công cộng, phường 6, quận Tân Bình (trước đây). Ảnh: PHƯƠNG UYÊN
Đơn cử như việc điều chỉnh giá điện, dù đã có lộ trình và căn cứ theo quy định, nhưng thời gian đầu vẫn xuất hiện nhiều ý kiến băn khoăn, nhất là khi người dân chưa kịp tiếp cận đầy đủ thông tin về nguyên nhân và tác động. Chỉ khi các cơ quan chức năng tăng cường thông tin, giải thích rõ hơn về cơ sở tính toán, cơ chế điều hành và các yếu tố đầu vào, dư luận mới dần ổn định.
Tại TPHCM, trong quá trình triển khai các chương trình chỉnh trang đô thị, di dời nhà trên và ven kênh rạch, ở một số khu vực, khi thông tin chưa được cung cấp đầy đủ ngay từ đầu, người dân thường băn khoăn về giá bồi thường, vị trí tái định cư, tiến độ bố trí chỗ ở mới, từ đó phát sinh ý kiến trái chiều. Tuy nhiên, ở những nơi chính quyền chủ động công khai thông tin, tổ chức đối thoại trực tiếp, giải thích rõ chính sách và lắng nghe ý kiến người dân, tình hình đã chuyển biến tích cực.
Điển hình như dự án cải tạo bờ Bắc kênh Đôi (phường Phú Định), sau khi tăng cường vận động, minh bạch phương án, phần lớn các hộ dân đã đồng thuận. Cán bộ khu phố trực tiếp làm cầu nối, đến tận nhà dân để giải tỏa tâm tư, xóa bỏ các thông tin sai lệch. Nhờ đó, dự án nhận được sự đồng thuận cao trong công tác bồi thường, di dời. Rõ ràng, vấn đề không nằm ở chủ trương, mà ở việc thông tin có đi trước hay không, đối thoại có đến nơi đến chốn hay không. Nơi nào chủ động từ sớm, nơi đó giảm được băn khoăn, hạn chế phát sinh điểm nóng và tiết kiệm đáng kể thời gian, nguồn lực trong quá trình triển khai.
Theo Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM Lê Văn Minh, gần đây, các lực lượng chống phá có sự chuyển biến và đi vào những vấn đề thực tiễn. Trong đó, tập trung xuyên tạc, nói xấu, kêu gọi, kích động để người dân hiểu sai về chủ trương, chính sách pháp luật của Đảng, Nhà nước, các chương trình phát triển kinh tế – xã hội của địa phương. Do đó, TPHCM nhận diện đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái thù địch phải từ những việc cụ thể, hàng ngày trong đời sống để định hướng và tạo sự đồng thuận của người dân đối với chủ trương phát triển thành phố. Trong đó, tăng cường thông tin tích cực, chính thống, “phủ xanh” không gian mạng, kịp thời phản bác các luận điệu xuyên tạc trên không gian mạng để người dân hiểu đúng. Bởi “chậm một chút là thông tin trái chiều đi nhanh hơn”.
Yêu cầu “đi trước một bước” trong công tác chính trị, tư tưởng không chỉ là phương thức, mà còn là điều kiện để giữ thế chủ động trong điều hành. Trong bối cảnh hiện nay, mất thế chủ động về thông tin đồng nghĩa với việc đánh mất lợi thế trong tạo dựng niềm tin – yếu tố quyết định để nghị quyết đi vào cuộc sống.
THU HƯỜNG – NGÔ BÌNH – THÁI PHƯƠNG
Trích nguồn: sggp.org.vn
